Chapter 14 · Verse 6
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
धर्माख्याने श्मशाने च रोगिणां या मतिर्भवेत् । सा सर्वदैव तिष्ठेच्चेत्को न मुच्येत बन्धनात्
Transliteration
dharmākhyāne śmaśāne ca rogiṇāṃ yā matirbhavet | sā sarvadaiva tiṣṭheccetko na mucyeta bandhanāt
Translation
ధర్మం మరియు శ్మశానంలో ఉన్న రోగుల మతి ఎప్పుడూ ఉంటే, వారు బంధనాల నుండి ఎలా విముక్తి పొందరు?
Literal meaning: ధర్మం మరియు శ్మశానంలో రోగుల మతి ఎప్పుడూ ఉంటే, వారు బంధనాల నుండి విముక్తి పొందలేరు.
Explanation
ధర్మం మరియు శ్మశానంలో ఉన్న రోగుల మతి ఎప్పుడూ ఉంటే, వారు బంధనాల నుండి ఎలా విముక్తి పొందరు?
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు ధర్మం మరియు శ్మశానంలో ఉన్న రోగుల మతి గురించి మాట్లాడుతున్నాడు. ఇక్కడ, ధర్మం అంటే నైతికత మరియు శ్మశానం అంటే మరణం లేదా అంత్యక్రియల స్థలం. రోగులు, అంటే బాధితులు, ఎప్పుడూ ఈ రెండు విషయాలపై దృష్టి పెట్టినప్పుడు, వారు తమ బంధనాలను అధిగమించలేరు. ఇది మనకు తెలియజేస్తున్నది, మనం ఎప్పుడూ నైతికత మరియు మరణం గురించి ఆలోచిస్తే, మనం జీవితం నుండి విముక్తి పొందడం కష్టమవుతుంది. ఈ శ్లోకం ద్వారా చాణక్యుడు మనం బంధనాల నుండి విముక్తి పొందాలంటే, మన ఆలోచనలు మరియు మనస్సు స్వేచ్ఛగా ఉండాలి అని సూచిస్తున్నాడు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-06