Chapter 14 · Verse 7
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
उत्पन्नपश्चात्तापस्य बुद्धिर्भवति यादृशी । तादृशी यदि पूर्वं स्यात्कस्य न स्यान्महोदयः
Transliteration
utpannapaścāttāpasya buddhirbhavati yādṛśī | tādṛśī yadi pūrvaṃ syātkasya na syānmahodayaḥ
Translation
ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ತಾಪದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬುದ್ಧಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿಯೇ ಮೊದಲು ಇದ್ದರೆ, ಯಾರಿಗೂ ಮಹೋदयನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Literal meaning: ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ನಂತರ ತಾಪದಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ರೀತಿಯೇ ಮೊದಲು ಇದ್ದರೆ, ಯಾರಿಗೂ ಮಹೋदयನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Explanation
ತಾಪದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬುದ್ಧಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೊದಲು ಇದ್ದರೆ ಮಹೋದ್ಯನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯರು ತಾಪ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟದ ಅನುಭವದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬುದ್ಧಿಯು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಪ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಂತರಿಕ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಬುದ್ಧಿ ಮೊದಲು ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಹೋದ್ಯನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಕಷ್ಟಗಳು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕಷ್ಟಗಳ ಮುನ್ನವೇ ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿಯು ಇದ್ದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಹೋದ್ಯನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-07