Chapter 14 · Verse 7
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
उत्पन्नपश्चात्तापस्य बुद्धिर्भवति यादृशी । तादृशी यदि पूर्वं स्यात्कस्य न स्यान्महोदयः
Transliteration
utpannapaścāttāpasya buddhirbhavati yādṛśī | tādṛśī yadi pūrvaṃ syātkasya na syānmahodayaḥ
Translation
उत्पन्न झाल्यावर तपस्येची बुद्धी जशी असते, तशीच जर आधी असती, तर कोणता महोदय असू शकत नाही?
Literal meaning: उत्पन्न झाल्यानंतर तपस्येची बुद्धी जशी असते, तशीच जर पूर्वी असती, तर कोणताही महोदय असू शकत नाही.
Explanation
तपस्येची बुद्धी उत्पन्न झाल्यावरच येते, तर ती आधी असती तर कोणताही महोदय असू शकत नाही.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की, जो व्यक्ती तपस्या किंवा कठोर परिश्रम करून ज्ञान मिळवतो, त्याची बुद्धी त्याच्या अनुभवांनंतरच विकसित होते. जर त्याच बुद्धीचा विकास आधीच झाला असता, तर तो व्यक्ती महोदय किंवा महान व्यक्ती बनला असता. म्हणजेच, ज्ञान आणि बुद्धीचा विकास हा अनुभवाच्या आधारे होतो, आणि अनुभव मिळवण्यासाठी तपस्या किंवा कठोर परिश्रम आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-07