Chapter 15 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अयममृतनिधानं नायकोऽप्योषधीनाम् अमृतमयशरीरः कान्तियुक्तोऽपि चन्द्रः । भवतिविगतरश्मिर्मण्डलं प्राप्य भानोः परसदननिविष्टः को लघुत्वं न याति
Transliteration
ayamamṛtanidhānaṃ nāyako'pyoṣadhīnām amṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto'pi candraḥ | bhavativigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ parasadananiviṣṭaḥ ko laghutvaṃ na yāti
Translation
हा अमृताचा खजिना, औषधांच्या नायकाने, अमृतमय शरीर असलेला, कांतियुक्त चंद्र आहे. सूर्याच्या मंडळात प्रवेश करून, त्याच्या प्रकाशात बसलेला, कोणतीही लघुत्वता अनुभवत नाही.
Literal meaning: हा अमृताचा खजिना, औषधांच्या नायकाने, अमृतमय शरीर असलेला, कांतियुक्त चंद्र आहे. सूर्याच्या मंडळात प्रवेश करून, त्याच्या प्रकाशात बसलेला, कोणतीही लघुत्वता अनुभवत नाही.
Explanation
चंद्र सूर्याच्या प्रकाशात असताना देखील लघुत्व अनुभवत नाही.
या श्लोकात चंद्राचे वर्णन केले आहे, जो औषधांच्या नायकासारखा अमृतमय आहे. चंद्राची कांति आणि सौंदर्य हे त्याला विशेष बनवतात. सूर्याच्या मंडळात प्रवेश करून, चंद्र सूर्याच्या प्रकाशात बसतो, तरीही त्याला कोणतीही लघुत्वता अनुभवता येत नाही. याचा अर्थ असा आहे की, उच्च स्थान किंवा महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या उपस्थितीत देखील, आपले मूल्य कमी होत नाही. यामुळे हे शिकवले जाते की, आपली गुणवत्ता आणि मूल्य हे बाह्य परिस्थितीवर अवलंबून नसते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-14