Chapter 15 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अयममृतनिधानं नायकोऽप्योषधीनाम् अमृतमयशरीरः कान्तियुक्तोऽपि चन्द्रः । भवतिविगतरश्मिर्मण्डलं प्राप्य भानोः परसदननिविष्टः को लघुत्वं न याति
Transliteration
ayamamṛtanidhānaṃ nāyako'pyoṣadhīnām amṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto'pi candraḥ | bhavativigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ parasadananiviṣṭaḥ ko laghutvaṃ na yāti
Translation
ఈ అమృతం నిల్వ ఉన్నది, ఔషధాల నాయకుడైన చంద్రుడు కూడా అమృతమయ శరీరంతో ఉన్నా, కాంతితో కూడి ఉన్నా, భాస్కరుడి సన్నిధిలో చేరినప్పుడు, అతని కాంతి తగ్గిపోకుండా ఉండదు, ఎవరు తక్కువతనం పొందరు?
Literal meaning: ఈ అమృతం నిల్వ ఉన్నది, ఔషధాల నాయకుడు అయిన చంద్రుడు కూడా అమృతమయ శరీరంతో ఉన్నా, కాంతితో కూడి ఉన్నా, భాస్కరుడి సన్నిధిలో చేరినప్పుడు, అతని కాంతి తగ్గిపోకుండా ఉండదు, ఎవరు తక్కువతనం పొందరు?
Explanation
అమృతం నిల్వ ఉన్నది, కానీ ఇతరుల సన్నిధిలో చేరితే, ప్రతిఒక్కరి కాంతి తగ్గుతుంది.
ఈ శ్లోకంలో చంద్రుడు, ఔషధాల నాయకుడిగా ఉన్నా, భాస్కరుడి (సూర్యుడు) సన్నిధిలో చేరినప్పుడు, తన కాంతి తగ్గిపోతుందని చెప్పబడింది. ఇది మన జీవితంలో కూడా వర్తిస్తుంది. మనం ఉన్నతమైన వ్యక్తుల సమీపంలో ఉన్నప్పుడు, మన విలువ మరియు ప్రతిష్ట కూడా తగ్గుతుంది. ఇది మనం ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకోవాలి, ఎందుకంటే మనం ఎవరితో ఉన్నామో, వారు మనపై ప్రభావం చూపిస్తారు. అందువల్ల, మనం ఎవరితో సంబంధం పెట్టుకుంటామో, వారు మన జీవితంలో ఎంత ముఖ్యమైనవారో, అది మన ప్రగతిని ప్రభావితం చేస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-14