Chapter 15 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सुहृज्जनाश्च । तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बन्धुः
Transliteration
tyajanti mitrāṇi dhanairvihīnaṃ putrāśca dārāśca suhṛjjanāśca | tamarthavantaṃ punarāśrayanti artho hi loke manuṣyasya bandhuḥ
Translation
ധനമില്ലാത്തവനെ സുഹൃത്തുക്കൾ, മക്കൾ, ഭാര്യകൾ, സുഹൃത്തുക്കൾ എന്നിവ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ധനമുള്ളവനെ വീണ്ടും സ്വീകരിക്കുന്നു; കാരണം, ലോകത്തിൽ ധനം മനുഷ്യന്റെ ബന്ധുവാണ്.
Literal meaning: ധനമില്ലാത്തവനെ സുഹൃത്തുക്കൾ, മക്കൾ, ഭാര്യകൾ, സുഹൃത്തുക്കൾ എന്നിവ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ധനമുള്ളവനെ വീണ്ടും സ്വീകരിക്കുന്നു; കാരണം, ലോകത്തിൽ ധനം മനുഷ്യന്റെ ബന്ധുവാണ്.
Explanation
ധനം ഇല്ലാത്തവനെ ബന്ധുക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, ധനം ഉള്ളവനെ സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ ധനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ധനം ഇല്ലാത്തവനെ സുഹൃത്തുക്കൾ, മക്കൾ, ഭാര്യകൾ തുടങ്ങിയ ബന്ധുക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ധനം ഉള്ളവനെ അവർ വീണ്ടും സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇത് മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ധനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ധനം മനുഷ്യന്റെ ബന്ധുവാണ്, കാരണം ധനമുണ്ടായാൽ ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളും അവസരങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ധനവുമുള്ളവനെ സമൂഹം അംഗീകരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ധനമില്ലാത്തവനെ അവഗണിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ജീവിതത്തിൽ ധനത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു, എന്നാൽ അത് മാത്രം ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥമല്ല, സ്നേഹം, സൗഹൃദം, കുടുംബം എന്നിവയും equally important ആണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-05