Chapter 15 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सुहृज्जनाश्च । तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बन्धुः
Transliteration
tyajanti mitrāṇi dhanairvihīnaṃ putrāśca dārāśca suhṛjjanāśca | tamarthavantaṃ punarāśrayanti artho hi loke manuṣyasya bandhuḥ
Translation
धनविहीन व्यक्तीला मित्र, पुत्र, पत्नी आणि प्रियजन सोडून देतात. परंतु धनवान व्यक्तीला पुन्हा आश्रय देतात, कारण या जगात धनच माणसाचा खरा नातेसंबंध आहे.
Literal meaning: धनविहीन व्यक्तीला मित्र, पुत्र, पत्नी आणि प्रियजन सोडून देतात. धनवान व्यक्तीला पुन्हा आश्रय देतात, कारण या जगात धनच माणसाचा बंधु आहे.
Explanation
धनविहीन व्यक्तीला नातेवाईक आणि मित्र सोडून जातात, परंतु धनवान व्यक्तीला पुन्हा स्वीकारले जाते.
या श्लोकात Chanakya ने स्पष्ट केले आहे की, या जगात धनाची महत्त्वता किती आहे. धनविहीन व्यक्तीला मित्र, पुत्र, पत्नी आणि प्रियजन सोडून जातात, कारण त्यांच्याकडे आर्थिक सुरक्षा नसते. त्यामुळे त्यांच्यासोबत राहण्याची इच्छा कमी होते. उलट, धनवान व्यक्तीला लोक पुन्हा स्वीकारतात, कारण त्यांच्याकडे संपत्ती असते, जी इतरांना आकर्षित करते. या विचारामुळे, Chanakya ने समाजातील नातेसंबंधांचे एक कठोर सत्य व्यक्त केले आहे, जे आर्थिक स्थितीवर आधारित असते. हे लक्षात घेतल्यास, धनाची महत्त्वता आणि त्याचा सामाजिक जीवनावर प्रभाव याबद्दल विचार करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 15-05