Chapter 16 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अतिक्लेशेन यद्द्रव्यमतिलोभेन यत्सुखम् । शत्रूणां प्रणिपातेन ते ह्यर्था मा भवन्तु मे
Transliteration
atikleśena yaddravyamatilobhena yatsukham | śatrūṇāṃ praṇipātena te hyarthā mā bhavantu me
Translation
കഷ്ടതയോടെ ലഭിക്കുന്ന സമ്പത്ത്, അതിന്റെ അത്യധികമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം, ശത്രുക്കളുടെ അടിയുറപ്പിൽ നിന്നുള്ളവ, എന്റെ കാര്യങ്ങൾ ആകാൻ വേണ്ടിയില്ല.
Literal meaning: കഷ്ടതയോടെ ലഭിക്കുന്ന സമ്പത്ത്, അതിന്റെ അത്യധികമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം, ശത്രുക്കളുടെ അടിയുറപ്പിൽ നിന്നുള്ളവ, എന്റെ കാര്യങ്ങൾ ആകാൻ വേണ്ടിയില്ല.
Explanation
കഷ്ടതയോടെ ലഭിക്കുന്ന സമ്പത്ത്, അതിന്റെ അത്യധികമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം, ശത്രുക്കളുടെ അടിയുറപ്പിൽ നിന്നുള്ളവ, എന്റെ കാര്യങ്ങൾ ആകാൻ വേണ്ടിയില്ല.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ പറയുന്നത്, കഷ്ടതയോടെ ലഭിക്കുന്ന സമ്പത്ത്, അതിന്റെ അത്യധികമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം, ശത്രുക്കളുടെ അടിയുറപ്പിൽ നിന്നുള്ളവ, എന്നെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ ആകാൻ വേണ്ടിയില്ല എന്നതാണ്. അതായത്, ജീവിതത്തിൽ സമ്പത്ത്, സന്തോഷം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ സമീപനം വളരെ പ്രധാനമാണ്. കഷ്ടതയോടെ ലഭിച്ച സമ്പത്ത്, അതിന്റെ ആഗ്രഹം കൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന സന്തോഷം, ശത്രുക്കളുടെ അടിയുറപ്പിൽ നിന്നുള്ളവ, എന്നെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ ആകാൻ വേണ്ടിയില്ല എന്നത്, ഈ സമ്പത്ത്, സന്തോഷം എന്നിവയുടെ മൂല്യം കുറവാണ്. അതിനാൽ, നാം സമ്പത്ത്, സന്തോഷം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കണം, അവയെ നേടുന്നതിന് എത്ര കഷ്ടതകൾ ചെലവഴിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-11