Chapter 16 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अतिक्लेशेन यद्द्रव्यमतिलोभेन यत्सुखम् । शत्रूणां प्रणिपातेन ते ह्यर्था मा भवन्तु मे
Transliteration
atikleśena yaddravyamatilobhena yatsukham | śatrūṇāṃ praṇipātena te hyarthā mā bhavantu me
Translation
అతి కష్టంతో పొందిన వస్తువులు, అతి ఆకర్షణతో పొందిన సుఖం, శత్రువుల పాదాభివందనంతో పొందిన వాటి వల్ల నాకు ఏమీ ఉండకూడదు.
Literal meaning: అతి కష్టంతో పొందిన వస్తువులు, అతి ఆకర్షణతో పొందిన సుఖం, శత్రువుల పాదాభివందనంతో పొందిన వాటి వల్ల నాకు ఏమీ ఉండకూడదు.
Explanation
అతి కష్టంతో పొందిన వస్తువులు, అతి ఆకర్షణతో పొందిన సుఖం, శత్రువుల పాదాభివందనంతో పొందిన వాటి వల్ల నాకు ఏమీ ఉండకూడదు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు మనకు కొన్ని ముఖ్యమైన పాఠాలను అందిస్తున్నారు. అతి కష్టంతో పొందిన వస్తువులు, అంటే కష్టపడి సంపాదించిన వస్తువులు, అవి మనకు నిజమైన ఆనందాన్ని ఇవ్వవు. అలాగే, అతి ఆకర్షణతో పొందిన సుఖం కూడా తాత్కాలికమే. శత్రువుల పాదాభివందనంతో పొందిన వస్తువులు, అంటే శత్రువుల అనుకూలతతో వచ్చిన వస్తువులు, అవి కూడా మనకు నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి. ఈ మూడు విషయాలు మన జీవితంలో ఉండకూడదు, ఎందుకంటే అవి మన ఆత్మగౌరవాన్ని, సంతృప్తిని దెబ్బతీయవచ్చు. నిజమైన ఆనందం మరియు సంపద కష్టపడి సంపాదించబడాలి, మరియు శత్రువుల సహకారం అవసరం లేదు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-11