Chapter 16 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
संसारविषवृक्षस्य द्वे फलेऽमृतोपमे । सुभाषितं च सुस्वादु सङ्गतिः सज्जने जने
Transliteration
saṃsāraviṣavṛkṣasya dve phale'mṛtopame | subhāṣitaṃ ca susvādu saṅgatiḥ sajjane jane
Translation
సంసార విష వృక్షానికి రెండు ఫలాలు అమృతానికి సమానం. మంచి మాటలు మరియు మంచి స్నేహం మంచి మనుషులలో ఉంటాయి.
Literal meaning: సంసార విష వృక్షానికి రెండు ఫలాలు అమృతానికి సమానం. మంచి మాటలు మరియు మంచి స్నేహం మంచి మనుషులలో ఉంటాయి.
Explanation
మంచి మాటలు మరియు మంచి స్నేహం జీవితం లో అమృతం లాంటివి.
ఈ శ్లోకంలో, చాణక్యుడు జీవితం యొక్క సంక్లిష్టతను మరియు దాని అందాన్ని పోల్చుతూ, 'సంసార విష వృక్షం' అని పేర్కొంటాడు. ఈ వృక్షం రెండు ముఖ్యమైన ఫలాలను ఇస్తుంది: ఒకటి మంచి మాటలు, మరియు మరొకటి మంచి స్నేహం. ఈ రెండు ఫలాలు అమృతానికి సమానంగా ఉంటాయని చెప్పడం ద్వారా, చాణక్యుడు ఈ విషయాలను ఎంత ముఖ్యమైనవిగా భావిస్తున్నాడో మనకు అర్థమవుతుంది. మంచి మాటలు మనసుకు శాంతిని, సానుకూలతను ఇస్తాయి, అలాగే మంచి స్నేహం మన జీవితాన్ని ఆనందంగా మార్చుతుంది. ఈ రెండు అంశాలు మన జీవితంలో ఉన్నప్పుడు, మనం ఎలాంటి కష్టాలను ఎదుర్కొన్నా, అవి మనకు సహాయపడతాయి.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-18