Chapter 16 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
पुस्तकस्था तु या विद्या परहस्तगतं धनम् । कार्यकाले समुत्पन्ने न सा विद्या न तद्धनम्
Transliteration
pustakasthā tu yā vidyā parahastagataṃ dhanam | kāryakāle samutpanne na sā vidyā na taddhanam
Translation
पुस्तकांत असलेली जी विद्या परकियांच्या हातात असलेले धन आहे, ती विद्या आणि ते धन कार्याच्या वेळी उपयोगी नसते.
Literal meaning: पुस्तकांत असलेली जी विद्या परकियांच्या हातात असलेले धन आहे, ती विद्या आणि ते धन कार्याच्या वेळी उत्पन्न झाल्यास, ती विद्या आणि ते धन नाही.
Explanation
पुस्तकांत असलेली विद्या आणि परकियांच्या हातात असलेले धन कार्याच्या वेळी उपयोगी नसते.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की, जी विद्या आपण पुस्तकांतून शिकतो आणि जी परकियांच्या हातात असलेले धन आहे, ती विद्या आणि धन कार्याच्या वेळी उपयोगी पडत नाही. याचा अर्थ असा आहे की, ज्ञान आणि संपत्ती यांचा वास्तविक उपयोग तेव्हा होतो जेव्हा ते आपल्या स्वतःच्या हातात असते आणि त्याचा योग्य वापर केला जातो. ज्ञान फक्त पुस्तकांतून मिळवलेले असले तरी ते जीवनात उपयोगी ठरवण्यासाठी ते आपल्या अनुभवासह जोडले पाहिजे. त्यामुळे, ज्ञान आणि संपत्ती यांचा उपयोग करण्यासाठी त्यांचा प्रत्यक्ष अनुभव आणि योग्य वेळ महत्त्वाचा आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-20