Chapter 16 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न निर्मितो न चैव न दृष्टपूर्वो न श्रूयते हेममयः कुरंगः । तथाऽपि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीतबुद्धिः
Transliteration
na nirmito na caiva na dṛṣṭapūrvo na śrūyate hemamayaḥ kuraṃgaḥ | tathā'pi tṛṣṇā raghunandanasya vināśakāle viparītabuddhiḥ
Translation
ನ ನಿರ್ಮಿತ, ನ ಚೈವ, ನ ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವ, ನ ಶ್ರೂಯತೆಯ ಹೇಮಮಯ ಕುರಂಗ. ತಥಾಪಿ ತೃಷ್ಣಾ ರಘುನಂದನನ್ಸಿ ವಿನಾಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತಬುದ್ಧಿ.
Literal meaning: ನ ನಿರ್ಮಿತ, ನ ಚೈವ, ನ ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವ, ನ ಶ್ರೂಯತೆಯ ಹೇಮಮಯ ಕುರಂಗ. ತಥಾಪಿ ತೃಷ್ಣಾ ರಘುನಂದನನ್ಸಿ ವಿನಾಶಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತಬುದ್ಧಿ.
Explanation
ಅನಿರ್ಮಿತ, ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಶ್ರೂಯತೆಯಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬುದ್ಧಿ ವಿಪರೀತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಚಾಣಕ್ಯ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಯಾದರೆ, ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ನಾವು ಅದನ್ನು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ನಾವು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದ, ಅದು ಹೇಮಮಯ ಕುರಂಗ (ಚಿನ್ನದ ಕುರಂಗ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ತೃಷ್ಣೆ (ಅಭಿಲಾಷೆ) ಇರುವಾಗ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಗೆ ವಿಪರೀತವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನಾಶಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಇದು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಷ್ಣೆ ಅಥವಾ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ನಮಗೆ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-05