Chapter 16 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न निर्मितो न चैव न दृष्टपूर्वो न श्रूयते हेममयः कुरंगः । तथाऽपि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीतबुद्धिः
Transliteration
na nirmito na caiva na dṛṣṭapūrvo na śrūyate hemamayaḥ kuraṃgaḥ | tathā'pi tṛṣṇā raghunandanasya vināśakāle viparītabuddhiḥ
Translation
നിർമ്മിതമായതും അല്ല, മുമ്പ് കണ്ടതും അല്ല, കേൾക്കപ്പെട്ടതും അല്ല, സ്വർണ്ണത്താൽ നിർമ്മിതമായ കുരങ്ങ്. എങ്കിലും, രഘുനന്ദന്റെ തൃഷ്ണ, നാശകാലത്ത് വിരുദ്ധബുദ്ധിയാകുന്നു.
Literal meaning: നിർമ്മിതമായതും അല്ല, മുമ്പ് കണ്ടതും അല്ല, കേൾക്കപ്പെട്ടതും അല്ല, സ്വർണ്ണത്താൽ നിർമ്മിതമായ കുരങ്ങ്. എങ്കിലും, രഘുനന്ദന്റെ തൃഷ്ണ, നാശകാലത്ത് വിരുദ്ധബുദ്ധിയാകുന്നു.
Explanation
തൃശ്ണയും അതിന്റെ ഫലവും, കൃത്രിമമായതും അല്ല, മുമ്പ് കണ്ടതും അല്ല, കേൾക്കപ്പെട്ടതും അല്ല എന്നതിന്റെ സൂചന.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, രഘുനന്ദന്റെ (രാമന്റെ) തൃഷ്ണയെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ഒരു സ്വർണ്ണത്താൽ നിർമ്മിതമായ കുരങ്ങിനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നില്ല, എന്നാൽ അതിന്റെ ആകർഷണം വളരെ ശക്തമാണ്. ഇത് മനുഷ്യന്റെ തൃഷ്ണയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, അതായത്, മനുഷ്യൻ അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കായി എന്തെങ്കിലും കൃത്രിമമായതിൽ നിന്നും, അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്നു. നാശകാലത്ത്, ഈ തൃഷ്ണ അവനെ വിരുദ്ധബുദ്ധിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, അതായത്, അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കായി അവൻ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ, തൃഷ്ണയുടെ സ്വഭാവം, അതിന്റെ ദോഷകരമായ ഫലങ്ങൾ, മനസ്സിന്റെ ശാന്തതയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ ബോധവത്കരിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-05