Chapter 16 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न निर्मितो न चैव न दृष्टपूर्वो न श्रूयते हेममयः कुरंगः । तथाऽपि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीतबुद्धिः
Transliteration
na nirmito na caiva na dṛṣṭapūrvo na śrūyate hemamayaḥ kuraṃgaḥ | tathā'pi tṛṣṇā raghunandanasya vināśakāle viparītabuddhiḥ
Translation
న నిర్మితో న చైవ న దృష్టపూర్వో న శ్రూయతే హేమమయః కురంగః | తథాపి తృష్ణా రఘునందనస్య వినాశకాలే విపరీతబుద్ధిః
Literal meaning: న నిర్మితమైనది, న చైతన్యమైనది, న దృష్టి లో ఉన్నది, న వినిపించేది ఆ బంగారపు కురంగం; అయినప్పటికీ, రఘునందనుడి తృష్ణ, వినాశకాలంలో విపరీతమైన బుద్ధి.
Explanation
అనుభవం లేకుండా, కనిపించకుండా, వినిపించకుండా ఉన్న బంగారు మేకలు కూడా ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి, కానీ రఘునందనుడి తృప్తి కోసమని తపన కలిగినప్పుడు, అవి అతనికి నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి.
ఈ శ్లోకం ప్రకారం, బంగారు మేకలు అనగా, అద్భుతమైన, విలువైన వస్తువులు లేదా అవకాశాలు, అవి నిజంగా ఉన్నాయో లేదో తెలియకపోతే, వాటి ఆకర్షణ మనలను బంధించవచ్చు. కానీ, రఘునందనుడు అనగా, రాముడు, తన తృప్తి కోసం, ఈ ఆకర్షణలను అనుసరించడం వల్ల అతనికి నష్టం కలిగే అవకాశం ఉంది. ఈ శ్లోకం మనకు తెలియజేస్తున్నది, మనం ఆకర్షణీయమైన వాటి పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలి, ఎందుకంటే అవి మనకు నష్టాన్ని కలిగించవచ్చు, ప్రత్యేకంగా మన ఆత్మసంతృప్తి కోసం.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-05