Chapter 16 · Verse 7
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गुणाः सर्वत्र पूज्यन्ते न महत्योऽपि सम्पदः । पूर्णेन्दुः किं तथा वन्द्यो निष्कलङ्को यथा कृशः
Transliteration
guṇāḥ sarvatra pūjyante na mahatyo'pi sampadaḥ | pūrṇenduḥ kiṃ tathā vandyo niṣkalaṅko yathā kṛśaḥ
Translation
गुण सर्वत्र पूजा जातात, अगदी मोठ्या संपत्तीच्या बाबतीतही नाही. पूर्ण चंद्राला कशाप्रकारे वंदन करावे, जसा एक अपूर्ण असलेला व्यक्ती कसा वंदनीय आहे.
Literal meaning: गुण सर्वत्र पूजा जातात, ना मोठ्या संपत्तीच्या बाबतीत. पूर्ण चंद्राला कसा वंदनीय आहे, जसा एक कमी असलेला व्यक्ती आहे.
Explanation
गुणांना सर्वत्र मान दिला जातो, संपत्तीला नाही.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की गुण आणि सद्गुण हेच खरे महत्त्वाचे आहेत. संपत्तीच्या बाबतीत, जरी ती मोठी असली तरी ती गुणांची जागा घेऊ शकत नाही. जसे पूर्ण चंद्राला वंदन केले जाते, तसाच एक अपूर्ण व्यक्ती देखील वंदनीय आहे, कारण त्याच्यात गुण आहेत. त्यामुळे, गुण आणि सद्गुण हेच व्यक्तीचे खरे मूल्य ठरवतात, संपत्ती नाही.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-07