Chapter 16 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
परैरुक्तगुणो यस्तु निर्गुणोऽपि गुणी भवेत् । इन्द्रोऽपि लघुतां याति स्वयं प्रख्यापितैर्गुणैः
Transliteration
parairuktaguṇo yastu nirguṇo'pi guṇī bhavet | indro'pi laghutāṃ yāti svayaṃ prakhyāpitairguṇaiḥ
Translation
जो दुसऱ्यांनी गुणवान म्हणून ओळखला जातो, तो गुणहीन असला तरी गुणी ठरतो. इंद्रसुद्धा गुणांच्या महत्त्वामुळे कमीपणाचा अनुभव घेतो.
Literal meaning: जो दुसऱ्यांनी गुणी म्हणून सांगितला जातो, तो गुणहीन असला तरी गुणी ठरतो. इंद्रसुद्धा गुणांच्या महत्त्वामुळे कमीपणाचा अनुभव घेतो.
Explanation
दुसऱ्यांच्या ओळखीनुसार गुणवान असलेला व्यक्ती गुणहीन असला तरी गुणी ठरतो.
या श्लोकात Chanakya ने सांगितले आहे की, एक व्यक्ती दुसऱ्यांनी गुणवान म्हणून ओळखली गेली तरी ती गुणहीन असली तरी ती गुणी ठरते. याचा अर्थ असा की, समाजात आपली प्रतिमा आणि इतरांच्या दृष्टिकोनामुळे आपली मूल्यांकन होते. इंद्र, जो देवता आहे, त्यालाही गुणांच्या महत्त्वामुळे कमीपणाचा अनुभव येतो. म्हणजेच, जरी इंद्र देवता असला तरी त्याला देखील इतरांच्या गुणांच्या आधारावरच मान्यता मिळते. त्यामुळे, व्यक्तीच्या गुणांची ओळख कशी होते हे महत्त्वाचे आहे, आणि हे लक्षात घेतल्यास, व्यक्तीला समाजात योग्य स्थान मिळवण्यासाठी त्याच्या गुणांची योग्य ओळख करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-08