Chapter 17 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नापितस्य गृहे क्षौरं पाषाणे गन्धलेपनम् । आत्मरूपं जले पश्यन् शक्रस्यापि श्रियं हरेत्
Transliteration
nāpitasya gṛhe kṣauraṃ pāṣāṇe gandhalepanam | ātmarūpaṃ jale paśyan śakrasyāpi śriyaṃ haret
Translation
नापिताच्या घरात कात्री, दगडावर सुगंधी लेप. आत्मरूप जलात पाहून, इंद्राचीही संपत्ती चोरतो.
Literal meaning: नापिताच्या घरात कात्री, दगडावर सुगंधी लेप. आत्मरूप जलात पाहून, इंद्राचीही संपत्ती चोरतो.
Explanation
स्वतःच्या स्वरूपात आत्मसाक्षात्कार करून इंद्राचीही संपत्ती मिळवता येते.
या श्लोकात नापिताच्या घरात कात्री आणि दगडावर सुगंधी लेप यांचा उल्लेख आहे. याचा अर्थ असा आहे की, साध्या गोष्टींमध्येही मोठा अर्थ आणि मूल्य असू शकतो. आत्मरूप जलात पाहणे म्हणजे स्वतःच्या आतल्या स्वरूपाचा अभ्यास करणे, ज्यामुळे व्यक्तीला आत्मज्ञान मिळवता येते. इंद्राची संपत्ती चोरतो म्हणजे, आत्मज्ञानाच्या माध्यमातून, व्यक्ती इंद्राच्या स्तरावर पोहोचू शकते. याचा अर्थ असा आहे की, जर आपण आपल्या आतल्या शक्तींचा उपयोग केला, तर आपण मोठ्या गोष्टी साधू शकतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-13