Chapter 17 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
दानार्थिनो मधुकरा यदि कर्णतालैर्दूरीकृताः दूरीकृताः करिवरेण मदान्धबुद्ध्या । तस्यैव गण्डयुग्ममण्डनहानिरेषा भृंगाः पुनर्विकचपद्मवने वसन्ति
Transliteration
dānārthino madhukarā yadi karṇatālairdūrīkṛtāḥ dūrīkṛtāḥ karivareṇa madāndhabuddhyā | tasyaiva gaṇḍayugmamaṇḍanahānireṣā bhṛṃgāḥ punarvikacapadmavane vasanti
Translation
दानासाठी मधुमाश्या, जर कर्णाच्या तळ्यांद्वारे दूर केल्या गेल्या, तर त्या मदांध बुद्धीने करिवराने दूर केल्या जातात. त्या मधुमाश्या पुनः विकच कमळाच्या वनात वसतात.
Literal meaning: दानासाठी मधुमाश्या, जर कर्णाच्या तळ्यांद्वारे दूर केल्या गेल्या, तर त्या मदांध बुद्धीने करिवराने दूर केल्या जातात. त्या मधुमाश्या पुनः विकच कमळाच्या वनात वसतात.
Explanation
दानासाठी मधुमाश्या दूर केल्या गेल्यास, त्या पुन्हा त्यांच्या मूळ ठिकाणी परत येतात.
या श्लोकात दानाची महत्त्वाची भूमिका दर्शवली आहे. मधुमाश्या म्हणजेच मधाचे उत्पादन करणाऱ्या कीटकांना दानाच्या माध्यमातून आकर्षित केले जाते. जर त्यांना कर्णाच्या तळ्यांद्वारे दूर केले गेले, म्हणजेच त्यांना त्यांच्या मूळ ठिकाणाहून दूर केले गेले, तर त्या पुन्हा त्यांच्या पूर्वीच्या ठिकाणी परत येतात. याचा अर्थ असा आहे की, दान देणे हे एक प्रकारचे आकर्षण आहे, जे लोकांना एकत्र आणते. जर कोणीतरी दान दिले तर ते लोकांना त्यांच्या कृत्यांची महत्त्वता लक्षात आणून देतात आणि त्यामुळे त्यांचे संबंध मजबूत होतात. या श्लोकात दानाची शक्ती आणि त्याचा सामाजिक परिणाम यावर प्रकाश टाकला आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-18