Chapter 17 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अधः पश्यसि किं बाले पतितं तव किं भुवि । रे रे मूर्ख न जानासि गतं तारुण्यमौक्तिकम्
Transliteration
adhaḥ paśyasi kiṃ bāle patitaṃ tava kiṃ bhuvi | re re mūrkha na jānāsi gataṃ tāruṇyamauktikam
Translation
കണ്ണിന് താഴെ നീ എന്ത് കാണുന്നു, ബാലാ? നിന്റെ തഴച്ചുവന്നത് ഭൂമിയിൽ എന്താണ്? അയ്യോ, അയ്യോ, നീ മൂഢൻ, നീ അറിയുന്നില്ല, നിന്റെ യുവാവിന്റെ മുത്തുകൾ പോയി.
Literal meaning: കണ്ണിന് താഴെ നീ എന്ത് കാണുന്നു, ബാലാ? നിന്റെ തഴച്ചുവന്നത് ഭൂമിയിൽ എന്താണ്? അയ്യോ, അയ്യോ, നീ മൂഢൻ, നീ അറിയുന്നില്ല, നിന്റെ യുവാവിന്റെ മുത്തുകൾ പോയി.
Explanation
യുവാവായ കാലത്തെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് അന്യമായ ഒരു നഷ്ടമാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ബാലനെ (യുവാവിനെ) അഭിമുഖീകരിച്ച്, തന്റെ യുവാവിന്റെ കാലം നഷ്ടമായതായി അറിയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. 'കണ്ണിന് താഴെ നീ എന്ത് കാണുന്നു?' എന്നത്, തന്റെ ചുറ്റുപാടുകളെക്കുറിച്ച് അവൻ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'നിന്റെ തഴച്ചുവന്നത് ഭൂമിയിൽ എന്താണ്?' എന്നത്, അവന്റെ നഷ്ടം, അതായത് യുവാവിന്റെ കാലം, ഭൂമിയിൽ പതിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. 'അയ്യോ, നീ മൂഢൻ, നീ അറിയുന്നില്ല' എന്നത്, യുവാവിന്റെ കാലത്തിന്റെ മൂല്യം മനസ്സിലാക്കാത്തതിനെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിമർശനമാണ്. ഈ ശ്ലോകം, യുവാവിന്റെ കാലത്തെ എങ്ങനെ ചെലവഴിക്കണം, അതിന്റെ മൂല്യം എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ഉപദേശം നൽകുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-20