Chapter 17 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
तक्षकस्य विषं दन्ते मक्षिकायास्तु मस्तके । वृश्चिकस्य विषं पुच्छे सर्वाङ्गे दुर्जने विषम्
Transliteration
takṣakasya viṣaṃ dante makṣikāyāstu mastake | vṛścikasya viṣaṃ pucche sarvāṅge durjane viṣam
Translation
తక్షకుని విషం దంతంలో, మక్షిక యొక్క విషం తలలో ఉంది; వృశ్చికం యొక్క విషం పుఛంలో, దుర్జనుని విషం అన్ని భాగాల్లో ఉంది.
Literal meaning: తక్షకుని విషం దంతంలో, మక్షిక యొక్క విషం తలలో ఉంది; వృశ్చికం యొక్క విషం పుఛంలో, దుర్జనుని విషం అన్ని భాగాల్లో ఉంది.
Explanation
దుర్జనుల విషం అన్ని చోట్ల వ్యాప్తి చెందుతుంది.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు దుర్జనుల గురించి మాట్లాడుతున్నాడు. తక్షకుడు, మక్షిక మరియు వృశ్చిక వంటి విషపూరిత జీవుల విషాన్ని వివరిస్తున్నాడు. తక్షకుని విషం దంతంలో ఉంటే, మక్షిక యొక్క విషం తలలో ఉంది. వృశ్చికం యొక్క విషం పుఛంలో ఉంది. అయితే, దుర్జనుని విషం అన్ని భాగాల్లో వ్యాప్తి చెందుతుంది. అంటే, దుర్జనులు తమ దుష్టతను మరియు దుర్మార్గాలను అన్ని చోట్ల వ్యాప్తి చేస్తారు, వారు ఎక్కడ ఉన్నా, వారి దుష్ప్రవర్తన వల్ల అందరికి నష్టం జరుగుతుంది. ఇది మనం దుర్జనుల నుండి దూరంగా ఉండాలి మరియు వారి ప్రభావం నుండి రక్షించుకోవాలి అనే సందేశాన్ని ఇస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-08