Chapter 3 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कस्य दोषः कुले नास्ति व्याधिना को न पीडितः । व्यसनं केन न प्राप्तं कस्य सौख्यं निरन्तरम्
Transliteration
kasya doṣaḥ kule nāsti vyādhinā ko na pīḍitaḥ | vyasanaṃ kena na prāptaṃ kasya saukhyaṃ nirantaram
Translation
कशाच्या कुलात दोष नाही, कोणतीही व्याधी नाही का? कोणाला संकट आले नाही, कोणाचे सुख निरंतर आहे?
Literal meaning: कशाच्या कुलात दोष नाही, कोणतीही व्याधी नाही का? कोणाला संकट आले नाही, कोणाचे सुख निरंतर आहे?
Explanation
सर्वांमध्ये दोष, व्याधी आणि संकटे असतात; सुख कायमच नसते.
या श्लोकात चाणक्यांनी मानव जीवनातील वास्तवता स्पष्ट केली आहे. प्रत्येक व्यक्तीच्या कुटुंबात किंवा समाजात काही ना काही दोष असतात, कोणती ना कोणती व्याधी असते आणि प्रत्येकाला कधी ना कधी संकटांचा सामना करावा लागतो. सुख हे एक अस्थायी स्थिती आहे, जे कायमचे नसते. त्यामुळे, जीवनात येणाऱ्या अडचणींना स्वीकारणे आणि त्यांच्यावर मात करणे हे महत्त्वाचे आहे. सुख आणि दु:ख हे जीवनाचे अविभाज्य भाग आहेत.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 03-01