Chapter 3 · Verse 6
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
प्रलये भिन्नमर्यादा भवन्ति किल सागराः । सागरा भेदमिच्छन्ति प्रलयेऽपि न साधवः
Transliteration
pralaye bhinnamaryādā bhavanti kila sāgarāḥ | sāgarā bhedamicchanti pralaye'pi na sādhavaḥ
Translation
प्रलयात समुद्रांची मर्यादा भंगली जाते. समुद्र विभाजनाची इच्छा ठेवतात, पण प्रलयातही साधू नाहीत.
Literal meaning: प्रलयात समुद्रांची भिन्न मर्यादा होते. समुद्र विभाजनाची इच्छा करतात, प्रलयातही साधू नाहीत.
Explanation
प्रलयाच्या वेळी समुद्रांची मर्यादा भंग होते, पण साधू लोक विभाजनाची इच्छा ठेवत नाहीत.
या श्लोकात प्रलयाच्या काळात समुद्रांच्या मर्यादा कशा भंगल्या जातात हे सांगितले आहे. प्रलय म्हणजे संहार किंवा विनाशाचा काळ, जिथे सर्व काही नष्ट होते. समुद्रांची मर्यादा भंगली जाते म्हणजे त्यांचे स्वरूप बदलते. परंतु, साधू लोक या प्रलयाच्या काळातही विभाजनाची इच्छा ठेवत नाहीत. साधू म्हणजे ज्यांना ज्ञान आहे, जे शांतता आणि एकतेचा विचार करतात. त्यामुळे, या श्लोकात सांगितले आहे की, प्रलयाच्या काळातही साधू लोक एकता आणि शांती राखण्याचा प्रयत्न करतात, विभाजनाच्या विचारात नाहीत.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 03-06