Chapter 3 · Verse 6
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
प्रलये भिन्नमर्यादा भवन्ति किल सागराः । सागरा भेदमिच्छन्ति प्रलयेऽपि न साधवः
Transliteration
pralaye bhinnamaryādā bhavanti kila sāgarāḥ | sāgarā bhedamicchanti pralaye'pi na sādhavaḥ
Translation
ప్రళయంలో విభిన్నమైన పరిమితులు ఏర్పడతాయి, నదులు. నదులు విభజనను కోరుకుంటాయి, కానీ ప్రళయంలో సద్గుణం కలిగిన వారు కాదు.
Literal meaning: ప్రళయంలో విభిన్నమైన పరిమితులు ఏర్పడతాయి, నిజంగా నదులు. నదులు విభజనను కోరుకుంటాయి, కానీ ప్రళయంలో సద్గుణం కలిగిన వారు కాదు.
Explanation
ప్రళయంలో నదులు విభజన కోరుకుంటాయి, కానీ సద్గుణం కలిగిన వారు కాదు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు ప్రళయ సమయంలో నదుల మధ్య విభజన ఎలా జరుగుతుందో వివరిస్తున్నారు. ప్రళయం అనగా సమస్తం నాశనమవుతున్నప్పుడు, నదులు తమ పరిమితులను మించిపోయి విభజన కోరుకుంటాయి. అయితే, సద్గుణం కలిగిన వ్యక్తులు ఈ విభజనలో భాగం కావు. వారు సమగ్రతను, ఐక్యతను ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ఈ శ్లోకం మనకు సద్గుణం కలిగిన వ్యక్తుల లక్షణాలను, సమాజంలో ఐక్యతను ఎలా కాపాడాలో తెలియజేస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 03-06