Chapter 4 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
एकाकिना तपो द्वाभ्यां पठनं गायनं त्रिभिः । चतुर्भिर्गमनं क्षेत्रं पञ्चभिर्बहुभी रणः
Transliteration
ekākinā tapo dvābhyāṃ paṭhanaṃ gāyanaṃ tribhiḥ | caturbhirgamanaṃ kṣetraṃ pañcabhirbahubhī raṇaḥ
Translation
एकटा तपश्चर्या, दोन गोष्टींचा अभ्यास, तीन गोष्टींचा गायन, चार गोष्टींमध्ये गमन, पाच गोष्टींमध्ये युद्ध.
Literal meaning: एकटा तप, दोन गोष्टींचा पाठ, तीन गोष्टींचा गायन, चार गोष्टींमध्ये गमन, पाच गोष्टींमध्ये युद्ध.
Explanation
एकटा तपश्चर्या, दोन गोष्टींचा अभ्यास, तीन गोष्टींचा गायन, चार गोष्टींमध्ये गमन, पाच गोष्टींमध्ये युद्ध.
या श्लोकात चाणक्य तपश्चर्या आणि ज्ञानाच्या अभ्यासाबद्दल सांगत आहेत. एकटा तपश्चर्या म्हणजे एकटा असताना आत्मा आणि मनाची शुद्धता साधणे, जे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दोन गोष्टींचा अभ्यास म्हणजे दोन विषयांमध्ये ज्ञान मिळवणे, जे आपल्याला विविध दृष्टिकोनातून विचार करण्यास मदत करते. तीन गोष्टींचा गायन म्हणजे तीन गोष्टींचा अभ्यास किंवा ज्ञान गाणे, जे आपल्याला त्या गोष्टींचा अधिक सखोल अभ्यास करण्यास प्रवृत्त करते. चार गोष्टींमध्ये गमन म्हणजे चार दिशांमध्ये प्रवास करणे, जे आपल्याला विविध अनुभव मिळवून देतो. पाच गोष्टींमध्ये युद्ध म्हणजे पाच गोष्टींमध्ये संघर्ष किंवा स्पर्धा करणे, जे आपल्याला सामर्थ्य आणि धैर्य विकसित करण्यात मदत करते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-12