Chapter 4 · Verse 15
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अनभ्यासे विषं शास्त्रमजीर्णे भोजनं विषम् । दरिद्रस्य विषं गोष्ठी वृद्धस्य तरुणी विषम्
Transliteration
anabhyāse viṣaṃ śāstramajīrṇe bhojanaṃ viṣam | daridrasya viṣaṃ goṣṭhī vṛddhasya taruṇī viṣam
Translation
അഭ്യാസമില്ലാത്ത ശാസ്ത്രം വിഷം, പഴകിയ ഭക്ഷണം വിഷം, ദരിദ്രന്റെ കൂട്ടം വിഷം, പ്രായമായവന്റെ യുവതി വിഷം.
Literal meaning: അഭ്യാസമില്ലാത്ത ശാസ്ത്രം വിഷം, പഴകിയ ഭക്ഷണം വിഷം, ദരിദ്രന്റെ കൂട്ടം വിഷം, പ്രായമായവന്റെ യുവതി വിഷം.
Explanation
അഭ്യാസമില്ലാത്ത ശാസ്ത്രം, പഴകിയ ഭക്ഷണം, ദരിദ്രന്റെ കൂട്ടം, പ്രായമായവന്റെ യുവതി എന്നിവ വിഷമാണ്.
ഈ ശ്ലോകം ജീവിതത്തിലെ വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അഭ്യാസം, പുതുമ, സമൃദ്ധി എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അഭ്യാസമില്ലാത്ത ശാസ്ത്രം, അതായത് പഠനത്തിൽ അഭ്യാസമില്ലാതെ ലഭിച്ച അറിവുകൾ, ഉപയോഗിക്കാനാവാത്തതും അപകടകരവുമാണ്. പഴകിയ ഭക്ഷണം, അത് ആരോഗ്യത്തിന് ഹാനികരമാണ്. ദരിദ്രന്റെ കൂട്ടം, അതായത് ദരിദ്രരായവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്, ജീവിതത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോകാൻ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രായമായവന്റെ യുവതി, അതായത് പ്രായം കൂടിയവന്റെ യുവതിയോട് ബന്ധം, അതും സാമൂഹികമായും മാനസികമായും അപകടകരമാണ്. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു, നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ അഭ്യാസം, പുതുമ, സമൃദ്ധി എന്നിവയെ പ്രാധാന്യം നൽകാൻ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-15