Chapter 4 · Verse 15
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अनभ्यासे विषं शास्त्रमजीर्णे भोजनं विषम् । दरिद्रस्य विषं गोष्ठी वृद्धस्य तरुणी विषम्
Transliteration
anabhyāse viṣaṃ śāstramajīrṇe bhojanaṃ viṣam | daridrasya viṣaṃ goṣṭhī vṛddhasya taruṇī viṣam
Translation
అనుభవం లేకపోతే శాస్త్రం విషం, పాడైన ఆహారం విషం. దరిద్రుడికి గోష్టి విషం, వృద్ధుడికి యువతి విషం.
Literal meaning: అనుభవం లేకపోతే శాస్త్రం విషం, పాడైన ఆహారం విషం. దరిద్రుడికి గోష్టి విషం, వృద్ధుడికి యువతి విషం.
Explanation
అనుభవం లేకపోతే శాస్త్రం, పాడైన ఆహారం, దరిద్రుడికి గోష్టి, వృద్ధుడికి యువతి విషం.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు అనుభవం లేకపోతే శాస్త్రం, పాడైన ఆహారం, దరిద్రుడికి గోష్టి మరియు వృద్ధుడికి యువతి ఎలా విషంగా మారుతాయో వివరించారు. అనుభవం లేకపోతే, శాస్త్రం కేవలం పుస్తకాలలోనే ఉన్న జ్ఞానం మాత్రమే, అది జీవితంలో ఉపయోగపడదు. పాడైన ఆహారం కూడా ఆరోగ్యానికి హానికరంగా ఉంటుంది. దరిద్రుడికి గోష్టి అనేది అతనికి ఆనందం ఇవ్వడం కంటే, అతనికి మరింత బాధ కలిగించే అంశంగా మారుతుంది. అలాగే, వృద్ధుడికి యువతి అనేది అతని జీవితంలో ఆనందం కలిగించకుండా, మరింత బాధను తెచ్చే అంశంగా ఉంటుంది. ఈ శ్లోకం ద్వారా చాణక్యుడు అనుభవం, పరిస్థితులు మరియు వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాన్ని స్పష్టంగా చూపించారు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-15