Chapter 4 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अध्वा जरा देहवतां पर्वतानां जलं जरा । अमैथुनं जरा स्त्रीणां वस्त्राणामातपो जरा
Transliteration
adhvā jarā dehavatāṃ parvatānāṃ jalaṃ jarā | amaithunaṃ jarā strīṇāṃ vastrāṇāmātapo jarā
Translation
పర్వతాల నీరు వృద్ధి, శరీరాల వృద్ధి; మహిళల వృద్ధి, వస్త్రాల వృద్ధి; అశ్రాంతి వృద్ధి.
Literal meaning: పర్వతాల నీరు వృద్ధి, శరీరాల వృద్ధి; మహిళల అశ్రాంతి, వస్త్రాల అశ్రాంతి.
Explanation
పర్వతాలు, శరీరాలు, మహిళలు, వస్త్రాలు, అశ్రాంతి - ఇవన్నీ వృద్ధి చెందుతాయి.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు వృద్ధి అనే భావనను వివరిస్తున్నారు. పర్వతాల నీరు, శరీరాల వృద్ధి, మహిళల వృద్ధి, వస్త్రాల వృద్ధి మరియు అశ్రాంతి వృద్ధి అన్నీ ఒకే విధంగా వృద్ధి చెందుతాయి. ఇది ప్రకృతిలోని సహజమైన చక్రాన్ని సూచిస్తుంది. వృద్ధి అనేది ఒక ప్రక్రియ, ఇది సమయానికి అనుగుణంగా జరుగుతుంది. పర్వతాల నీరు వృద్ధి చెందడం అంటే, కాలం గడిచేకొద్దీ పర్వతాలు మెల్లగా మారుతూ ఉంటాయి. అలాగే, శరీరాలు, మహిళలు, వస్త్రాలు కూడా కాలంతో పాటు వృద్ధి చెందుతాయి. ఈ శ్లోకం ద్వారా చాణక్యుడు మనకు ఒక ముఖ్యమైన పాఠం ఇస్తున్నారు, అది ఏమిటంటే, వృద్ధి అనేది సహజమైనది మరియు ప్రతి అంశం కాలంతో పాటు మారుతుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-17