Chapter 4 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
इन्द्रियाणि च संयम्य बकवत्पण्डितो नरः । देशकालबलं ज्ञात्वा सर्वकार्याणि साधयेत् कः कालः कानि मित्राणि को देशः कौ व्ययागमौ । कश्चाहं का च मे शक्तिरिति चिन्त्यं मुहुर्मुहुः
Transliteration
indriyāṇi ca saṃyamya bakavatpaṇḍito naraḥ | deśakālabalaṃ jñātvā sarvakāryāṇi sādhayet kaḥ kālaḥ kāni mitrāṇi ko deśaḥ kau vyayāgamau | kaścāhaṃ kā ca me śaktiriti cintyaṃ muhurmuhuḥ
Translation
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಕವಾದ ಪಂಡಿತನಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಿ, ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ಕಾಲ, ಯಾವ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಯಾವ ದೇಶ, ಯಾವ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳಿವೆ? ನಾನು ಯಾರು, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವನು.
Literal meaning: ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಕವಾದ ಪಂಡಿತನಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಿ, ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ಕಾಲ, ಯಾವ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಯಾವ ದೇಶ, ಯಾವ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳಿವೆ? ನಾನು ಯಾರು, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವನು.
Explanation
ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಚಾಣಕ್ಯನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಬಕವಾದ ಪಂಡಿತನಂತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅರಿವು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮ-ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಅರಿವಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾರನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-18