Chapter 4 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अयममृतनिधानं नायकोऽप्योषधीनां अमृतमयशरीरः कान्तियुक्तोऽपि चन्द्रः । भवति विगतरश्मिर्मण्डलं प्राप्य भानोः परसदननिविष्टः को लघुत्वं न याति आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः
Transliteration
ayamamṛtanidhānaṃ nāyako'pyoṣadhīnāṃ amṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto'pi candraḥ | bhavati vigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ parasadananiviṣṭaḥ ko laghutvaṃ na yāti āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyā nidhanameva ca | pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ
Translation
ഈ മരണമില്ലാത്ത നിധി ഔഷധങ്ങളുടെ നായകനും, അമൃതം നിറഞ്ഞ ശരീരവും, കാന്തിയുള്ള ചന്ദ്രനും ആയിരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യന്റെ പരിസരത്ത് ഇരിക്കുന്നതോടെ, ആരും ചെറുതായിരിക്കുകയില്ല; ആയുസ്സ്, കർമ്മം, ധനം, വിദ്യ, എന്നിവയും മരണമെന്ന ഒരു വിധത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
Literal meaning: ഈ മരണമില്ലാത്ത നിധി ഔഷധങ്ങളുടെ നായകനും, അമൃതം നിറഞ്ഞ ശരീരവും, കാന്തിയുള്ള ചന്ദ്രനും ആയിരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യന്റെ പരിസരത്ത് ഇരിക്കുന്നതോടെ, ആരും ചെറുതായിരിക്കുകയില്ല; ആയുസ്സ്, കർമ്മം, ധനം, വിദ്യ, എന്നിവയും മരണമെന്ന ഒരു വിധത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
Explanation
മരണമില്ലാത്ത നിധി, ഔഷധങ്ങളുടെ നായകനും, അമൃതം നിറഞ്ഞ ശരീരവും, കാന്തിയുള്ള ചന്ദ്രനും ആയിരിക്കുമ്പോൾ, ആരും ചെറുതായിരിക്കുകയില്ല; ആയുസ്സ്, കർമ്മം, ധനം, വിദ്യ, എന്നിവയും മരണമെന്ന ഒരു വിധത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ജീവിതത്തിലെ മൂല്യങ്ങൾ എങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. മരണമില്ലാത്ത നിധി, ഔഷധങ്ങളുടെ നായകൻ, അമൃതം നിറഞ്ഞ ശരീരം, കാന്തിയുള്ള ചന്ദ്രൻ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അവയെല്ലാം ജീവിതത്തിന്റെ സമൃദ്ധിയും, ആരോഗ്യവും, വിജ്ഞാനവും, ധനവും എന്നിവയുടെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. സൂര്യന്റെ പരിസരത്ത് ഇരിക്കുന്നതോടെ, ആരും ചെറുതായിരിക്കുകയില്ല എന്നത്, ഈ മൂല്യങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ശക്തനാവും എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. ആയുസ്സ്, കർമ്മം, ധനം, വിദ്യ എന്നിവയുടെ സൃഷ്ടി മരണമെന്ന ഒരു വിധത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നു, അതായത്, ഈ മൂല്യങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ജീവിതം പൂർണ്ണമായിരിക്കില്ല.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-01