Chapter 4 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कामधेनुगुणा विद्या ह्यकाले फलदायिनी । प्रवासे मातृसदृशी विद्या गुप्तं धनं स्मृतम्
Transliteration
kāmadhenuguṇā vidyā hyakāle phaladāyinī | pravāse mātṛsadṛśī vidyā guptaṃ dhanaṃ smṛtam
Translation
कामधेनूच्या गुणांसारखी विद्या योग्य वेळी फलदायी असते. प्रवासात मातेसमान असलेली विद्या गुप्त धन म्हणून स्मरणात राहते.
Literal meaning: कामधेनूच्या गुणांसारखी विद्या योग्य वेळी फलदायी असते. प्रवासात मातेसमान असलेली विद्या गुप्त धन म्हणून स्मरणात राहते.
Explanation
विद्या योग्य वेळी फलदायी असते आणि प्रवासात मातेसमान असते.
या श्लोकात विद्या म्हणजे ज्ञानाचे महत्त्व सांगितले आहे. कामधेनू म्हणजे एक अशी गाय जी सर्व इच्छांची पूर्तता करते. त्याप्रमाणे, योग्य वेळी मिळालेली विद्या आपल्याला अनेक फायद्यांची प्राप्ती करून देते. प्रवासाच्या काळात, जी विद्या मातेसमान असते, ती गुप्त धनासारखी महत्वाची असते. म्हणजेच, जेव्हा आपण प्रवासावर असतो, तेव्हा ज्ञानाची महत्त्वता अधिक असते, कारण ती आपल्याला मार्गदर्शन करते आणि संकटांमध्ये मदत करते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-05