Chapter 4 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुग्रामवासः कुलहीनसेवा कुभोजनं क्रोधमुखी च भार्या । पुत्रश्च मूर्खो विधवा च कन्या विनाग्निना षट्प्रदहन्ति कायम्
Transliteration
kugrāmavāsaḥ kulahīnasevā kubhojanaṃ krodhamukhī ca bhāryā | putraśca mūrkho vidhavā ca kanyā vināgninā ṣaṭpradahanti kāyam
Translation
చెరువు గ్రామంలో నివసించడం, కులహీన సేవ, చెడు భోజనం, కోపంతో ఉన్న భార్య, మూర్ఖుడు అయిన కుమారుడు, విధవ అయిన కూతురు, అగ్నిని లేకుండా ఆరు విధాలుగా శరీరాన్ని నాశనం చేస్తాయి.
Literal meaning: చెరువు గ్రామంలో నివసించడం, కులహీన సేవ, చెడు భోజనం, కోపంతో ఉన్న భార్య, మూర్ఖుడు అయిన కుమారుడు, విధవ అయిన కూతురు, అగ్నిని లేకుండా ఆరు విధాలుగా శరీరాన్ని నాశనం చేస్తాయి.
Explanation
చెరువు గ్రామంలో నివసించడం, కులహీన సేవ, చెడు భోజనం, కోపంతో ఉన్న భార్య, మూర్ఖుడు కుమారుడు, విధవ కూతురు వంటి అంశాలు శరీరాన్ని నాశనం చేస్తాయి.
ఈ శ్లోకంలో చెప్పబడిన అంశాలు మన జీవితంలో నాశనం కలిగించే అంశాలను సూచిస్తున్నాయి. చెరువు గ్రామంలో నివసించడం అంటే, అభివృద్ధి లేకుండా ఉండటం, కులహీన సేవ అంటే, మన గౌరవాన్ని తగ్గించే పనులు చేయడం, చెడు భోజనం అంటే, ఆరోగ్యానికి హానికరమైన ఆహారం తీసుకోవడం, కోపంతో ఉన్న భార్య అంటే, కుటుంబంలో అనారోగ్యకరమైన వాతావరణం, మూర్ఖుడు కుమారుడు అంటే, జ్ఞానం లేకపోవడం, విధవ కూతురు అంటే, కుటుంబానికి మద్దతు లేకపోవడం. ఈ అన్ని అంశాలు కలసి మన శరీరానికి మరియు మన జీవితానికి హానికరంగా ఉంటాయి.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-08