Chapter 5 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नास्ति कामसमो व्याधिर्नास्ति मोहसमो रिपुः । नास्ति कोपसमो वह्निर्नास्ति ज्ञानात्परं सुखम्
Transliteration
nāsti kāmasamo vyādhirnāsti mohasamo ripuḥ | nāsti kopasamo vahnirnāsti jñānātparaṃ sukham
Translation
ಇಷ್ಟದಿಂದ ಸಮಾನವಾದ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ಮೋಹದಿಂದ ಸಮಾನವಾದ ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ಸಮಾನವಾದ ಅಗ್ನಿ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ.
Literal meaning: ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ಮೋಹಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ. ಕೋಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಗ್ನಿ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ.
Explanation
ಇಷ್ಟದಿಂದ ಸಮಾನವಾದ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ಮೋಹದಿಂದ ಸಮಾನವಾದ ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇಷ್ಟ ಅಥವಾ ಕಾಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗವು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಶರೀರವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೋಹವು ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದು, ಏಕೆಂದರೆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-12