Chapter 5 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नास्ति कामसमो व्याधिर्नास्ति मोहसमो रिपुः । नास्ति कोपसमो वह्निर्नास्ति ज्ञानात्परं सुखम्
Transliteration
nāsti kāmasamo vyādhirnāsti mohasamo ripuḥ | nāsti kopasamo vahnirnāsti jñānātparaṃ sukham
Translation
ആഗ്രഹത്തിനോട് സമാനമായ രോഗമില്ല, മോഹത്തിനോട് സമാനമായ ശത്രുവില്ല. കോപത്തിനോട് സമാനമായ തീയില്ല, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നും ഉയർന്ന സന്തോഷമില്ല.
Literal meaning: ആഗ്രഹത്തിനോട് സമാനമായ രോഗമില്ല, മോഹത്തിനോട് സമാനമായ ശത്രുവില്ല. കോപത്തിനോട് സമാനമായ തീയില്ല, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നും ഉയർന്ന സന്തോഷമില്ല.
Explanation
ആഗ്രഹം, മോഹം, കോപം എന്നിവയുടെ സമാനമായ ദോഷങ്ങൾ ഇല്ല, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സന്തോഷം അതിലധികമാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ നമ്മെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നത് ആഗ്രഹം, മോഹം, കോപം എന്നിവയുടെ ദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ്. ആഗ്രഹം, രോഗം പോലെ, മനുഷ്യനെ ദുരിതത്തിലാക്കുന്നു. മോഹം, ശത്രുവിനെപ്പോലെ, നമ്മെ നശിപ്പിക്കുന്നു. കോപം, തീയെപ്പോലെ, നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയുള്ളതാണ്. എന്നാൽ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സന്തോഷം, മറ്റെന്തിനേക്കാൾ ഉയർന്നതും, അതിനാൽ അതിനെ പ്രാപിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജ്ഞാനം മനുഷ്യനെ സമാധാനത്തിലേക്കും സന്തോഷത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-12