Chapter 5 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
चला लक्ष्मीश्चलाः प्राणाश्चले जीवितमन्दिरे । चलाचले च संसारे धर्म एको हि निश्चलः
Transliteration
calā lakṣmīścalāḥ prāṇāścale jīvitamandire | calācale ca saṃsāre dharma eko hi niścalaḥ
Translation
ചലിച്ചും ലക്ഷ്മിയും, പ്രാണങ്ങളും, ജീവിതമന്ദിരവും ചലിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഈ ലോകത്തിൽ, ധർമ്മം മാത്രം സ്ഥിരമാണ്.
Literal meaning: ചലിക്കുന്നതും ലക്ഷ്മിയും, പ്രാണങ്ങളും, ജീവിതമന്ദിരവും ചലിക്കുന്നു; ചലിക്കുന്നതും ചലാത്തതും ഈ ലോകത്തിൽ, ധർമ്മം മാത്രം ഉറച്ചതാണ്.
Explanation
ലോകത്തിലെ എല്ലാം ചലിക്കുന്നുവെങ്കിലും, ധർമ്മം മാത്രമാണ് സ്ഥിരമായത്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാനക്യൻ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്, ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും, സമ്പത്ത്, പ്രാണങ്ങൾ, ജീവിതം എന്നിവ എല്ലാം മാറ്റങ്ങൾ നേരിടുന്നവയാണ്. എന്നാൽ, ധർമ്മം, അഥവാ നന്മയും നീതിയും, സ്ഥിരമായ ഒരു അടിസ്ഥാനമാണ്. അതായത്, ജീവിതത്തിൽ നാം നേരിടുന്ന മാറ്റങ്ങൾ എത്രയും വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കുമ്പോഴും, നന്മയുടെ മൂല്യങ്ങൾ, ധർമ്മം, ഒരിക്കലും മാറുന്നില്ല. ഇത് നമ്മെ ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, കാരണം അത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-20