Chapter 5 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
चला लक्ष्मीश्चलाः प्राणाश्चले जीवितमन्दिरे । चलाचले च संसारे धर्म एको हि निश्चलः
Transliteration
calā lakṣmīścalāḥ prāṇāścale jīvitamandire | calācale ca saṃsāre dharma eko hi niścalaḥ
Translation
चालणारी लक्ष्मी, चालणारे प्राण, चालणारे जीवन हे सर्व चंचल आहेत. पण संसारात धर्म एकटा स्थिर आहे.
Literal meaning: चालणारी लक्ष्मी, चालणारे प्राण, चालणारे जीवन हे सर्व चंचल आहेत. चालणारे आणि स्थिर यामध्ये, धर्म एकटा निश्चल आहे.
Explanation
संसारातील सर्व गोष्टी चंचल आहेत, पण धर्म स्थिर आहे.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की जीवनातील सर्व गोष्टी जसे की लक्ष्मी (धन), प्राण (जीवन), आणि इतर सर्व गोष्टी चंचल आहेत, म्हणजेच त्या सतत बदलत राहतात. धन आणि जीवन यांचे स्वरूप नेहमीच बदलत असते. परंतु, धर्म म्हणजेच नैतिकता आणि मूल्ये, हे एकटं स्थिर आहे. धर्म हे एक आधार आहे ज्यावर आपण आपल्या जीवनाचे निर्णय घेतो. त्यामुळे, जीवनाच्या चंचलतेच्या काळात, धर्माचे पालन करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-20