Chapter 5 · Verse 4
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
एकोदरसमुद्भूता एकनक्षत्रजातकाः । न भवन्ति समाः शीले यथा बदरकण्टकाः
Transliteration
ekodarasamudbhūtā ekanakṣatrajātakāḥ | na bhavanti samāḥ śīle yathā badarakaṇṭakāḥ
Translation
एकाच पोटातून जन्मलेले, एकाच नक्षत्रात जन्मलेले; ते गुणात समान होत नाहीत, जसे बदरकण्टक समान होत नाहीत.
Literal meaning: एकाच पोटातून जन्मलेले, एकाच नक्षत्रात जन्मलेले; गुणात समान होत नाहीत, जसे बदरकण्टक समान होत नाहीत.
Explanation
एकाच पोटातून आणि नक्षत्रातून जन्मलेले लोक गुणात समान नसतात.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की, जरी काही लोक एकाच पोटातून आणि एकाच नक्षत्रात जन्मले असले तरी त्यांचे गुण समान नसतात. याचा अर्थ असा की, जन्माच्या परिस्थितीवरून किंवा एकाच कुटुंबात जन्म घेतल्याने व्यक्तींच्या गुणधर्मांमध्ये समानता येत नाही. जसे बदरकण्टक (कडवट फळ) एकाच झाडावर येतात, पण त्यांचा स्वाद आणि गुणधर्म वेगळा असतो, तसाच हा विचार आहे. त्यामुळे व्यक्तींच्या गुणधर्मांचा विकास त्यांच्या शिक्षण, अनुभव आणि प्रयत्नांवर अवलंबून असतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-04