Chapter 6 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
ऋणकर्ता पिता शत्रुर्माता च व्यभिचारिणी । भार्या रूपवती शत्रुः पुत्रः शत्रुरपण्डितः
Transliteration
ṛṇakartā pitā śatrurmātā ca vyabhicāriṇī | bhāryā rūpavatī śatruḥ putraḥ śatrurapaṇḍitaḥ
Translation
ఋణం ఇచ్చే తండ్రి శత్రువు, వ్యభిచారిణి తల్లి శత్రువు. అందమైన భార్య శత్రువు, అజ్ఞానపు కుమారుడు శత్రువు.
Literal meaning: ఋణం ఇచ్చే తండ్రి శత్రువు, వ్యభిచారిణి తల్లి శత్రువు. అందమైన భార్య శత్రువు, అజ్ఞానపు కుమారుడు శత్రువు.
Explanation
ఋణం ఇచ్చే తండ్రి, వ్యభిచారిణి తల్లి, అందమైన భార్య, అజ్ఞానపు కుమారుడు శత్రువులుగా ఉంటారు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు వ్యక్తులపై ఉన్న అనేక రకాల శత్రుత్వాన్ని వివరించారు. ఋణం ఇచ్చే తండ్రి అంటే, మనకు ఆర్థిక సహాయం అందించిన వ్యక్తి, కానీ ఆర్థిక బాద్యతలు మాకు బరువుగా మారితే, ఆయన శత్రువుగా భావించబడతాడు. వ్యభిచారిణి తల్లి అంటే, నైతికతను దాటించి, కుటుంబానికి నష్టం కలిగించే తల్లి, ఆమె కూడా శత్రువుగా మారుతుంది. అందమైన భార్య అంటే, ఆమె అందం వల్ల మనం మోసపోతే, ఆమె కూడా శత్రువుగా భావించబడుతుంది. అజ్ఞానపు కుమారుడు అంటే, విద్య లేకుండా ఉన్న కుమారుడు, కుటుంబానికి నష్టం కలిగించగలడు. ఈ విధంగా, ఈ శ్లోకం మనకు కొన్ని వ్యక్తులు, పరిస్థితులు మనకు శత్రువులుగా మారవచ్చని సూచిస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-11