Chapter 6 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
वरं न राज्यं न कुराजराज्यं वरं न मित्रं न कुमित्रमित्रम् । वरं न शिष्यो न कुशिष्यशिष्यो वरं न दार न कुदरदारः
Transliteration
varaṃ na rājyaṃ na kurājarājyaṃ varaṃ na mitraṃ na kumitramitram | varaṃ na śiṣyo na kuśiṣyaśiṣyo varaṃ na dāra na kudaradāraḥ
Translation
രാജ്യം, രാജാക്കന്മാരുടെ രാജ്യം, സ്നേഹിതൻ, ദുഷ്ട സ്നേഹിതൻ, ശിഷ്യൻ, ദുഷ്ട ശിഷ്യൻ, ഭാര്യ, ദുഷ്ട ഭാര്യ - ഇവയിൽ ഒന്നും നല്ലതല്ല.
Literal meaning: രാജ്യം, രാജാക്കന്മാരുടെ രാജ്യം, സ്നേഹിതൻ, ദുഷ്ട സ്നേഹിതൻ, ശിഷ്യൻ, ദുഷ്ട ശിഷ്യൻ, ഭാര്യ, ദുഷ്ട ഭാര്യ - ഇവയിൽ ഒന്നും നല്ലതല്ല.
Explanation
ശ്രേഷ്ഠതയുള്ളവയെ കണ്ടെത്തുക; ദുഷ്ടതയുള്ളവയെ ഒഴിവാക്കുക.
ചാണക്യനേതി എന്ന ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, രാജ്യം, രാജാക്കന്മാരുടെ രാജ്യം, സ്നേഹിതൻ, ദുഷ്ട സ്നേഹിതൻ, ശിഷ്യൻ, ദുഷ്ട ശിഷ്യൻ, ഭാര്യ, ദുഷ്ട ഭാര്യ എന്നിവയെല്ലാം നല്ലതല്ല എന്ന് പറയുന്നു. ഇതിലൂടെ, വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നല്ല ബന്ധങ്ങൾ, നല്ല കൂട്ടായ്മകൾ, നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം, എന്നിവയെ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത് എത്രമാത്രം ആവശ്യമാണ് എന്നത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദുഷ്ടതയുള്ളവരോടുള്ള ബന്ധങ്ങൾ, അവരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരായിട്ടുള്ളവരോടുള്ള ബന്ധങ്ങൾ, ദുഷ്ടമായ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെ ഒഴിവാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു. നല്ലവരോടുള്ള ബന്ധങ്ങൾ മാത്രമാണ് ജീവിതത്തിൽ മുന്നേറാൻ സഹായിക്കുന്നത്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-13