Chapter 6 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
वरं न राज्यं न कुराजराज्यं वरं न मित्रं न कुमित्रमित्रम् । वरं न शिष्यो न कुशिष्यशिष्यो वरं न दार न कुदरदारः
Transliteration
varaṃ na rājyaṃ na kurājarājyaṃ varaṃ na mitraṃ na kumitramitram | varaṃ na śiṣyo na kuśiṣyaśiṣyo varaṃ na dāra na kudaradāraḥ
Translation
राज्य, कुराज्य, मित्र, कुमित्र, शिष्य, कुशिष्य, दार, कुदार यांपैकी काहीही चांगले नाही.
Literal meaning: चांगले नाही ना राज्य, ना कुराज्य, ना मित्र, ना कुमित्र, ना शिष्य, ना कुशिष्य, ना दार, ना कुदार.
Explanation
राज्य, मित्र, शिष्य, दार यांपैकी काहीही चांगले नाही.
या श्लोकात चाणक्य यांनी स्पष्ट केले आहे की, कोणतेही बाह्य संबंध किंवा साधने जसे की राज्य, मित्र, शिष्य किंवा दार यांपैकी काहीही चांगले नाही. याचा अर्थ असा आहे की या सर्व गोष्टींचा मूल्य किंवा महत्त्व त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या व्यक्तीच्या गुणांवर आणि त्यांच्या कार्यक्षमतेवर असते. जर त्या व्यक्तींचे गुण किंवा कार्यक्षमता कमी असतील, तर हे सर्व बाह्य साधने निरर्थक ठरतात. त्यामुळे, चाणक्य यांचे शिक्षण हे आहे की आपल्याला आपल्या व्यक्तिमत्वावर आणि गुणांवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे, कारण बाह्य साधने आपल्याला यशस्वी बनवू शकत नाहीत.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-13