Chapter 6 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुराजराज्येन कुतः प्रजासुखं कुमित्रमित्रेण कुतोऽभिनिर्वृतिः । कुदारदारैश्च कुतो गृहे रतिः कुशिष्यशिष्यमध्यापयतः कुतो यशः
Transliteration
kurājarājyena kutaḥ prajāsukhaṃ kumitramitreṇa kuto'bhinirvṛtiḥ | kudāradāraiśca kuto gṛhe ratiḥ kuśiṣyaśiṣyamadhyāpayataḥ kuto yaśaḥ
Translation
രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷം എങ്ങനെയാകും? ദുഷ്ട സുഹൃത്ത് വഴി എങ്ങനെയാകും സന്തോഷം? ദുഷ്ട ഭാര്യകളാൽ എങ്ങനെയാകും വീട്ടിൽ ആനന്ദം? നല്ല ശിക്ഷകനും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പഠനത്തിലൂടെ എങ്ങനെയാകും പ്രശസ്തി?
Literal meaning: രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷം എങ്ങനെയാകും? ദുഷ്ട സുഹൃത്ത് വഴി എങ്ങനെയാകും സന്തോഷം? ദുഷ്ട ഭാര്യകളാൽ എങ്ങനെയാകും വീട്ടിൽ ആനന്ദം? നല്ല ശിക്ഷകനും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പഠനത്തിലൂടെ എങ്ങനെയാകും പ്രശസ്തി?
Explanation
ദുഷ്ടവുമായ ബന്ധങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷം, വീട്ടിലെ ആനന്ദം, പഠനത്തിലെ പ്രശസ്തി എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ പറയുന്നത്, ദുഷ്ട ബന്ധങ്ങൾ, ദുഷ്ട സുഹൃത്തുകൾ, ദുഷ്ട ഭാര്യകൾ എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യം എങ്ങനെയാകും ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷം, വീട്ടിലെ ആനന്ദം, പഠനത്തിലെ പ്രശസ്തി എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നത് എന്നതാണ്. രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തിൽ ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല, എങ്കിൽ അത് ഒരു നല്ല ഭരണകൂടത്തിന്റെ അഭാവം ആണ്. ദുഷ്ട സുഹൃത്തുകൾ, ദുഷ്ട ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ല. വീട്ടിൽ ദുഷ്ട ഭാര്യകളുടെ സാന്നിധ്യം ആനന്ദം ഇല്ലാതാക്കും. നല്ല ശിക്ഷകനും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നല്ലതല്ലെങ്കിൽ, പഠനത്തിൽ വിജയം ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ, ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്ന ഒരു സന്ദേശം നൽകുന്നു: നല്ല ബന്ധങ്ങൾ, നല്ല ബന്ധങ്ങൾ, നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയെല്ലാം ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷത്തിനും വിജയത്തിനും അനിവാര്യമാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-14