Chapter 6 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कुराजराज्येन कुतः प्रजासुखं कुमित्रमित्रेण कुतोऽभिनिर्वृतिः । कुदारदारैश्च कुतो गृहे रतिः कुशिष्यशिष्यमध्यापयतः कुतो यशः
Transliteration
kurājarājyena kutaḥ prajāsukhaṃ kumitramitreṇa kuto'bhinirvṛtiḥ | kudāradāraiśca kuto gṛhe ratiḥ kuśiṣyaśiṣyamadhyāpayataḥ kuto yaśaḥ
Translation
राज्याच्या राजाने प्रजेसुख कसे देऊ शकते? वाईट मित्राने आनंद कसा देऊ शकतो? वाईट पत्नीने घरात प्रेम कसे निर्माण करेल? चांगल्या शिष्याने शिष्यांना शिकवताना कसे यश मिळवेल?
Literal meaning: कुराज्याने प्रजेसुख कसे? कुमित्राने अभिनिर्वृती कशी? कुदाराने गृहे रति कशी? कुशिष्याने शिष्यांना शिकवताना यश कसे?
Explanation
वाईट परिस्थितीतून चांगले परिणाम कसे साधता येणार?
या श्लोकात चाणक्य यांनी स्पष्ट केले आहे की, वाईट परिस्थितीतून किंवा वाईट व्यक्तींमुळे चांगले परिणाम साधता येत नाहीत. उदाहरणार्थ, जर राज्याचा राजा प्रजेसुख देण्यात असमर्थ असेल, तर प्रजेला आनंद कसा मिळणार? तसेच, वाईट मित्र किंवा पत्नी कसे आनंद देऊ शकतात? याचप्रमाणे, चांगला शिक्षक वाईट शिष्यांना शिकवताना यश मिळवू शकत नाही. यामुळे, चांगल्या परिस्थिती आणि चांगल्या व्यक्तींची निवड करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-14