Languages

Chapter 6 · Verse 19

Chapter 6 · Verse 19

Attributed to Chanakya (Kautilya)

Sanskrit

गूढमैथुनचारित्वं काले काले च सङ्ग्रहम् । अप्रमत्तमविश्वासं पञ्च शिक्षेच्च वायसात्

Transliteration

gūḍhamaithunacāritvaṃ kāle kāle ca saṅgraham | apramattamaviśvāsaṃ pañca śikṣecca vāyasāt

Translation

गुप्त मैथुन का आचरण, समय-समय पर संग्रह करना। असावधान न होना और विश्वास न करना, ये पाँच शिक्षाएँ कौआ से सीखें।

Literal meaning: गुप्त मैथुन का आचरण, समय-समय पर संग्रह करना। असावधान न होना और विश्वास न करना, ये पाँच शिक्षाएँ कौआ से सीखें।

Explanation

कौआ हमें गुप्त मैथुन, समय पर संग्रह, असावधानी और विश्वास न करने की शिक्षा देता है।

इस श्लोक में कौआ से मिलने वाली पाँच शिक्षाओं का उल्लेख किया गया है। पहले, 'गुप्त मैथुन का आचरण' का अर्थ है कि हमें अपने व्यक्तिगत और संवेदनशील मामलों को गुप्त रखना चाहिए। दूसरे, 'समय-समय पर संग्रह करना' का तात्पर्य है कि हमें अपने संसाधनों और ज्ञान को समय के अनुसार संचित करना चाहिए। तीसरे, 'असावधान न होना' का मतलब है कि हमें हमेशा सतर्क रहना चाहिए और किसी भी स्थिति में लापरवाह नहीं होना चाहिए। चौथे, 'विश्वास न करना' का अर्थ है कि हमें किसी पर भी पूरी तरह से विश्वास नहीं करना चाहिए, बल्कि हर स्थिति का सावधानीपूर्वक मूल्यांकन करना चाहिए। ये सभी शिक्षाएँ हमें जीवन में सतर्क और समझदार रहने की प्रेरणा देती हैं।

Source edition (provenance)

sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-19

Share X Facebook