Chapter 6 · Verse 21
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
सुश्रान्तोऽपि वहेद्भारं शीतोष्णं न च पश्यति । सन्तुष्टश्चरते नित्यं त्रीणि शिक्षेच्च गर्दभात्
Transliteration
suśrānto'pi vahedbhāraṃ śītoṣṇaṃ na ca paśyati | santuṣṭaścarate nityaṃ trīṇi śikṣecca gardabhāt
Translation
सुखाने झोपलेला माणूस थंड आणि उष्णता यांचा भार सहन करतो, पण तो काहीच पाहत नाही. संतुष्ट असलेला माणूस नेहमीच राहतो, जसे गाढव शिकतो.
Literal meaning: सुखाने झोपलेला माणूस थंड आणि उष्णता यांचा भार सहन करतो, पण तो काहीच पाहत नाही. संतुष्ट असलेला माणूस नेहमीच राहतो, तिघांना शिकवतो गाढवासारखा.
Explanation
संतोषी माणूस जीवनात सुखी राहतो, जसे गाढव शिकतो.
या श्लोकात सांगितले आहे की संतोष हा एक महत्त्वाचा गुण आहे. सुखाने झोपलेला माणूस थंड किंवा उष्णता यांचा भार सहन करतो, म्हणजेच तो बाह्य परिस्थितींचा विचार न करता त्यात आनंदी राहतो. याचा अर्थ असा आहे की संतोषी माणूस आपल्या जीवनात येणाऱ्या अडचणींना सहजतेने सामोरा जातो. त्याचप्रमाणे, गाढव शिकण्याच्या प्रक्रियेत असतो, म्हणजेच तो आपल्या अनुभवातून शिकतो आणि त्यात संतुष्ट राहतो. संतोषामुळे व्यक्तीला मानसिक शांती मिळते आणि तो जीवनाच्या कठीण प्रसंगांना अधिक चांगल्या प्रकारे सामोरा जातो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-21