Chapter 6 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
स्वयं कर्म करोत्यात्मा स्वयं तत्फलमश्नुते । स्वयं भ्रमति संसारे स्वयं तस्माद्विमुच्यते
Transliteration
svayaṃ karma karotyātmā svayaṃ tatphalamaśnute | svayaṃ bhramati saṃsāre svayaṃ tasmādvimucyate
Translation
आपण स्वतः कर्म करतो, आत्मा स्वतः त्याचे फळ भोगतो. आपणच संसारात भ्रमण करतो, म्हणूनच आपण त्यातून मुक्त होतो.
Literal meaning: स्वतः कर्म करतो आत्मा, स्वतः त्याचे फळ भोगतो. स्वतः संसारात भ्रमण करतो, म्हणूनच त्यातून मुक्त होतो.
Explanation
आपण आपल्या कर्मांचा परिणाम स्वतःच भोगतो आणि संसारातून मुक्त होतो.
या श्लोकात चाणक्य आत्मनिर्भरतेचा संदेश देत आहेत. आपण जे कर्म करतो, त्याचे फळ आपल्याला स्वतःच भोगावे लागते. म्हणजेच, आपल्या कार्याचे परिणाम आपल्या जीवनावर थेट परिणाम करतात. आत्मा म्हणजेच आपले अंतर्मन, जे आपल्या कर्मांच्या परिणामांचा अनुभव घेतो. संसारात भ्रमण म्हणजे जीवनातील विविध अनुभव आणि आव्हाने. जेव्हा आपण आपल्या कर्मांवर नियंत्रण ठेवतो आणि योग्य मार्गाने कार्य करतो, तेव्हा आपण त्या कर्मांच्या चक्रातून मुक्त होऊ शकतो. या विचारामुळे आपल्याला आपल्या कर्तव्यांची जाणीव होते आणि आपण अधिक सजगपणे जीवन जगतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-09