Chapter 7 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अनुलोमेन बलिनं प्रतिलोमेन दुर्जनम् । आत्मतुल्यबलं शत्रुं विनयेन बलेन वा
Transliteration
anulomena balinaṃ pratilomena durjanam | ātmatulyabalaṃ śatruṃ vinayena balena vā
Translation
ശക്തനായവനെ അനുലോമത്തോടെ, ദുർജനെ പ്രതിലോമത്തോടെ, ആത്മതുല്യശക്തിയുള്ള ശത്രുവിനെ വിനയത്താൽ അല്ലെങ്കിൽ ശക്തിയാൽ കീഴ്പ്പെടുത്തുക.
Literal meaning: ശക്തനായവനെ അനുലോമത്തിൽ, ദുർജനെ പ്രതിലോമത്തിൽ, ആത്മതുല്യശക്തിയുള്ള ശത്രുവിനെ വിനയം കൊണ്ടോ ശക്തിയാൽ കൊണ്ടോ കീഴ്പ്പെടുത്തുക.
Explanation
ശക്തനായവനെ അനുലോമത്തോടെ, ദുർജനെ പ്രതിലോമത്തോടെ കീഴ്പ്പെടുത്തണം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ ശക്തമായവരെ അനുലോമത്തോടെ (സഹകരിച്ച്) കീഴ്പ്പെടുത്താനും, ദുർജന്മാരെ പ്രതിലോമത്തോടെ (വിരുദ്ധമായി) കീഴ്പ്പെടുത്താനും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ആത്മതുല്യശക്തിയുള്ള ശത്രുവിനെ വിനയം അല്ലെങ്കിൽ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് കീഴ്പ്പെടുത്താൻ പറയുന്നുണ്ട്. അതായത്, ശക്തമായവരോട് സഹകരിക്കുമ്പോൾ, ദുർജന്മാരോട് എതിരായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കണം, എന്നാൽ സമാന ശക്തിയുള്ള ശത്രുവിനെ വിനയത്താൽ അല്ലെങ്കിൽ ശക്തിയാൽ കീഴ്പ്പെടുത്തണം. ഈ ഉപദേശം ജീവിതത്തിലെ വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു തന്ത്രമാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-10