Chapter 7 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अनुलोमेन बलिनं प्रतिलोमेन दुर्जनम् । आत्मतुल्यबलं शत्रुं विनयेन बलेन वा
Transliteration
anulomena balinaṃ pratilomena durjanam | ātmatulyabalaṃ śatruṃ vinayena balena vā
Translation
सामर्थ्याने बलवानावर विजय मिळवावा आणि दुर्जनावर पराजय साधावा. आत्म्याच्या तुलनेत बलवान शत्रूला विनयाने किंवा सामर्थ्याने पराजित करावे.
Literal meaning: बलवानावर अनुलोमाने विजय मिळवावा आणि दुर्जनावर प्रतिलोमाने पराजय साधावा. आत्म्याच्या तुलनेत बलवान शत्रूला विनयाने किंवा बलाने पराजित करावे.
Explanation
सामर्थ्याने बलवानावर विजय मिळवावा आणि दुर्जनावर पराजय साधावा.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की, बलवान व्यक्तीवर विजय मिळवण्यासाठी आपल्याला त्याच्या सामर्थ्याच्या तुलनेत अधिक सामर्थ्य वापरावे लागेल. म्हणजेच, आपल्याला आपल्या सामर्थ्याचा उपयोग करून बलवान शत्रूला पराजित करणे आवश्यक आहे. दुसरीकडे, दुर्जन किंवा दुष्ट व्यक्तीवर विजय मिळवण्यासाठी आपल्याला विनय किंवा नम्रता वापरावी लागेल. दुर्जनांशी लढताना त्यांच्यावर विजय मिळवण्यासाठी आपल्याला त्यांच्याशी नम्रतेने वागणे आवश्यक आहे, कारण त्यांच्याशी थेट संघर्ष करणे कधी कधी धोकादायक ठरू शकते. यामुळे, चाणक्य आपल्याला शिकवतात की परिस्थितीनुसार योग्य रणनीती अवलंबणे महत्त्वाचे आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-10