Chapter 7 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अत्यन्तकोपः कटुका च वाणी दरिद्रता च स्वजनेषु वैरम् । नीचप्रसंगः कुलहीनसेवा चिह्नानि देहे नरकस्थितानाम्
Transliteration
atyantakopaḥ kaṭukā ca vāṇī daridratā ca svajaneṣu vairam | nīcaprasaṃgaḥ kulahīnasevā cihnāni dehe narakasthitānām
Translation
అత్యంత కోపం, కటుకమైన వాణి, దరిద్రత, స్వజనులలో ద్వేషం, నీచ సంబంధం, కులహీన సేవ - ఇవన్నీ నరకంలో ఉన్న వారి శరీరానికి లక్షణాలు.
Literal meaning: అత్యంత కోపం, కటుకమైన వాణి, దరిద్రత, స్వజనులలో ద్వేషం, నీచ సంబంధం, కులహీన సేవ - ఇవన్నీ నరకంలో ఉన్న వారి శరీరానికి లక్షణాలు.
Explanation
కోపం, కటుకమైన వాణి, దరిద్రత, ద్వేషం, నీచ సంబంధం మరియు కులహీన సేవ నరకంలో ఉన్న వారి లక్షణాలు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు నరకంలో ఉన్న వ్యక్తుల లక్షణాలను వివరించారు. అత్యంత కోపం, అంటే ఎప్పుడూ కోపంగా ఉండటం, కటుకమైన వాణి అంటే ఇతరులకు దుర్వాసనగా మాట్లాడటం, దరిద్రత అంటే ఆర్థికంగా కష్టాల్లో ఉండటం, స్వజనులలో ద్వేషం అంటే కుటుంబ సభ్యులపై ద్వేషం కలిగి ఉండటం, నీచ సంబంధం అంటే తక్కువ స్థాయి వ్యక్తులతో సంబంధం కలిగి ఉండటం, కులహీన సేవ అంటే కులం లేకుండా తక్కువ స్థాయి పనులు చేయడం. ఈ లక్షణాలు వ్యక్తి యొక్క ఆత్మాభిమానాన్ని, వ్యక్తిత్వాన్ని మరియు సమాజంలో స్థానం లేకుండా చేస్తాయి. ఈ లక్షణాలు కలిగిన వ్యక్తులు నరకంలో ఉన్నట్లుగా భావించబడతారు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-17