Chapter 7 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
विप्रयोर्विप्रवह्न्योश्च दम्पत्योः स्वामिभृत्ययोः । अन्तरेण न गन्तव्यं हलस्य वृषभस्य च
Transliteration
viprayorvipravahnyośca dampatyoḥ svāmibhṛtyayoḥ | antareṇa na gantavyaṃ halasya vṛṣabhasya ca
Translation
ब्राह्मण आणि ब्राह्मणवर्गीय यांच्यात, पती आणि पत्नी यांच्यात, स्वामी आणि सेवक यांच्यात, यामध्ये कोणत्याही प्रकारे गमन करणे योग्य नाही, बैलाच्या आणि वृषभाच्या मध्ये.
Literal meaning: ब्राह्मण आणि ब्राह्मणवर्गीय यांच्यात, पती आणि पत्नी यांच्यात, स्वामी आणि सेवक यांच्यात, यामध्ये गमन करणे योग्य नाही, बैलाच्या आणि वृषभाच्या मध्ये.
Explanation
ब्राह्मण, पती-पत्नी, स्वामी-सेवक यांच्यातील संबंधांमध्ये योग्यतेचा आदर राखणे आवश्यक आहे.
या श्लोकात ब्राह्मण, पती-पत्नी, स्वामी-सेवक यांच्यातील संबंधांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. यामध्ये सांगितले आहे की या संबंधांमध्ये कोणत्याही प्रकारे गमन करणे योग्य नाही, म्हणजेच या संबंधांमध्ये असलेली पवित्रता आणि आदर यांचे पालन करणे आवश्यक आहे. जसे बैल आणि वृषभ यांच्यातील संबंध देखील एक विशिष्ट मर्यादेत असतो, तसाच हा विचार इतर संबंधांमध्येही लागू होतो. यामुळे आपल्याला आपल्या नातेसंबंधांमध्ये आदर आणि समर्पण ठेवण्याची गरज आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-05