Chapter 8 · Verse 11
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवस्तस्माद्भावो हि कारणम्
Transliteration
na devo vidyate kāṣṭhe na pāṣāṇe na mṛṇmaye | bhāve hi vidyate devastasmādbhāvo hi kāraṇam
Translation
देव लाकडात, दगडात किंवा मातीमध्ये अस्तित्वात नाही. कारण म्हणजेच भावनांमध्ये देव अस्तित्वात आहे.
Literal meaning: देव लाकडात नाही, दगडात नाही, मातीमध्ये नाही. कारण म्हणजे भावनांमध्ये देव अस्तित्वात आहे.
Explanation
देवाचा अस्तित्व भावनांमध्ये आहे, वस्त्रांमध्ये नाही.
या श्लोकात चाणक्य सांगतात की देव लाकडात, दगडात किंवा मातीमध्ये नाही, तर त्याचा अस्तित्व भावनांमध्ये आहे. म्हणजेच, देवता किंवा उच्च शक्तीचा अनुभव आपण आपल्या भावनांच्या माध्यमातून करतो. वस्त्रांमध्ये किंवा भौतिक वस्तूंमध्ये देवाची उपस्थिति नाही, तर ती भावना आणि आंतरिक अनुभवांमध्ये आहे. याचा अर्थ असा की, आपल्याला देवाची अनुभूती मिळवायची असेल तर आपल्याला आपल्या अंतर्मनात, भावनांमध्ये आणि विचारांमध्ये शोधावी लागेल.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 08-11