Chapter 8 · Verse 23
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अन्नहीनो दहेद्राष्ट्रं मन्त्रहीनश्च ऋत्विजः । यजमानं दानहीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः
Transliteration
annahīno dahedrāṣṭraṃ mantrahīnaśca ṛtvijaḥ | yajamānaṃ dānahīno nāsti yajñasamo ripuḥ
Translation
ಆಹಾರವಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸುಟ್ಟೀತು, ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದ ಪಂಡಿತರು ಕೂಡ; ದಾನವಿಲ್ಲದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಯಜ್ಞದಷ್ಟು ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ.
Literal meaning: ಆಹಾರವಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸುಟ್ಟೀತು, ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದ ಪಂಡಿತರು ಕೂಡ; ದಾನವಿಲ್ಲದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಯಜ್ಞದಷ್ಟು ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ.
Explanation
ಆಹಾರವಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸುಟ್ಟೀತು, ದಾನವಿಲ್ಲದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಆಹಾರ, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ದಾನವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಹಾರವಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸುಟ್ಟೀತು ಎಂದರೆ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಜೀವಂತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದ ಪಂಡಿತರು ಕೂಡ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಾನವಿಲ್ಲದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಯಜ್ಞದಷ್ಟು ಶತ್ರು ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ, ದಾನವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 08-23